Nużyca u psów i kotów – opis choroby i cykl rozwojowy

Nużycę u psów wywołuje należący do roztoczy nużeniec psi (Demodex canis), a przyczyną znacznie rzadziej spotykanej nużycy u kotów jest nużeniec koci (D. cati). Pasożyty te (0,2-0,3 mm długości) bytują wewnątrz mieszków włosowych, przy silnej infestacji atakują też gruczoły łojowe.

Nużeńce u psów traktuje się jako część fizjologicznej fauny kolonizującej skórę. Stwierdzane są w niewielkiej liczbie u większości zdrowych psów.

Nużyca psów jest chorobą skóry głównie u szczeniąt, które zarażają się po urodzeniu od swoich matek poprzez bezpośredni kontakt podczas karmienia. W związku z tym zmiany lokalizują się na górnej wardze, powiekach, nosie, czole i na uszach. Z czasem może dojść do zajęcia całejpowierzchni ciała. U dorosłych zwierząt choroba nie jest uważana za zakaźną, gdyż w większościprzypadków rozwija się jako następstwo istniejącej choroby. Powodzenie leczenia uzależnione jest więc od rozpoznania pierwotnej przyczyny.

Cykl rozwojowy

Postacie nużycy u psów

  • miejscowa: najczęściej u zwierząt poniżej 6 miesiąca życia – wyłysienia, łuszczenie się naskórka, zaczerwienienia i zgrubienia skóry, zapalenie mieszków włosowych. U psów starszych – niewielkie, okrągłe wyłysienia na twarzy i kończynach przednich. Często zmiany przypominają okulary(wyłysienia na powiekach i wąskim pasie skóry wokół oczu). W większości przypadków niewystępuje świąd. Choroba zazwyczaj ustępuje bez leczenia w ciągu 6-8 tygodni, pojawia się pełnaodporność.
  • uogólniona: u młodych i dorosłych zwierząt – liczne małe zmiany skórne lub zmiany obejmujące całąokolicę ciała (np. głowę). Młodzieńcza uogólniona nużyca najczęściej występuje u psów do 18 miesiąca życia. Niezbędne jest podjęcie leczenia. Uogólniona nużyca u dorosłych psów (zazwyczaj powyżej 4 roku życia) występuje rzadko, zwykle jako konsekwencja trwającego stanu patologicznego (choroba hormonalna, proces nowotworowy, układowe choroby zakaźne, chemioterapia).

Uogólniona nużyca u psów często rozwija się do postaci ciężkiej nużycy krostkowej, co przy wtórnych zakażeniach bakteryjnych prowadzi do głębokiego ropnego zapalenia skóry. Na powierzchni pomarszczonej i zgrubiałej skóry powstają liczne krosty wypełnione płynem surowiczym, ropą lub krwią. Chore psy często wydzielają odpychający zapach. Aby leczenie było w pełni skuteczne, muszą zostać rozpoznane i zlikwidowane pierwotne przyczyny.

Nużyca kotów jest rzadką chorobą. Zazwyczaj występuje w postaci miejscowych, łuszczących się zmian i wyłysień zlokalizowanych na powiekach i wokół oczu.

Więcej informacji:

  • przewodnik ESCCAP „Zwalczanie pasożytniczych roztoczy u psów i kotów”.